Działalność grupy plastycznej MODEL w Tarnowskich Górach

Działalność grupy plastycznej MODEL rozpoczęła się w 1983 roku w Domu Kultury „Kolejarz” (obecnie Tarnogórskie Centrum Kultury). Inicjatorem powstania grupy i jej głównym animatorem był gliwicki plastyk Stanisław Filipiak  W trakcie kilkunastoletniej działalności, poprzez grupę przewinęło się około 40 plastyków amatorów.

Do grupy najaktywniejszych jej członków, reprezentujących środowisko tarnogórskie, należeli Piotr Gregulski, Ryszard Zabielski, Marek Cieśliński, Piotr Cieśliński, Adam Pete, Tadeusz Pronczew, Ireneusz Sowiński, Mirosława Grzelczak, Emanuel Warmons, Mieczysław Filipiak, Kazimierz Bogacki, Ryszard Wasielewski, Janina Hadrysiewicz, Damian Susek, Paweł Kubica i Henryk Lis. Do grupy MODEL należało również kilku twórców spoza Tarnowskich Gór jak np. Henryka Szczygioł z Bytomia, Anna Rupik i Irena Ochman z Kalet, Tadeusz Mitręga z Chorzowa, Anna Zdrzyłowska i Zbigniew Zubek z Gliwic czy Anna Ralicka z Białegostoku.

Piotr Gregulski – mieszkaniec Tarnowskich Gór. Od najmłodszych lat lubił rysować a w okresie późniejszym zaczął malować i rzeźbić. Jego prace zaczęły być zauważane i nagradzane na licznych konkursach dla plastyków amatorów. Jest jednym z pierwszych członków tarnogórskiej grupy plastycznej MODEL. W latach 90-tych dwudziestego wieku przebywał w Niemczech gdzie również tworzył i brał udział w wystawach. Po powrocie do kraju nie zaprzestał swojej działalności artystycznej biorąc udział w licznych wystawach, plenerach i konkursach. W 2008 roku otrzymał medal wyróżniający na Festiwalu Sztuki Wysokiej w Bytomiu. Otrzymywał również nagrody i wyróżnienia na konkursach plastyki nieprofesjonalnej  organizowanych przez Muzeum Miejskie w Rudzie Śląskiej oraz Muzeum Miejskie w  Zabrzu. Uprawia malarstwo sztalugowe z wykorzystaniem farb olejnych. Ulubionym tematem jego prac są ludzie ze swoimi słabościami. Jego malarstwo wpisuje się w nurt realizmu wkraczając również w surrealizm. Swoje inspiracje artystyczne przedstawia w sposób czytelny lecz często kontrowersyjny. Oprócz działalności w tarnogórskiej grupie MODEL – Piotr Gregulski realizował swoje pasje w grupie artystów plastyków FAUN w Gliwicach oraz w Stowarzyszeniu Artystów Śląskich STAŚ.

Marek Cieśliński – tarnogórzanin. Maluje dla własnej przyjemności i odkrywania „nowych innych światów”. W grupie plastycznej MODEL był aktywnym członkiem w całym okresie jej działalności. Twórczość malarska w okresie jego pracy zawodowej stanowiła doskonałe remedium na odstresowanie i pokonywanie problemów codziennego życia. Obecnie będąc na emeryturze kontynuuje te zainteresowania. Techniki w których tworzy to malarstwo olejne, akrylowe i akwarelowe. Wielokrotnie wyróżniany i nagradzany na konkursach dla twórców nieprofesjonalnych, uczestnik wielu plenerów malarskich. Swoje prace prezentował na ośmiu wystawach indywidualnych oraz licznych wystawach zbiorowych i konkursach.

Adam Pete – urodził się w Tarnowskich Górach. W młodości zaczął przejawiać rosnące zainteresowanie rysunkiem i malarstwem oraz poezją. Szukając kontaktu ze środowiskiem artystycznym związał się z grupą plastyczną MODEL biorąc aktywny udział w jej działalności. W 1985 roku wyemigrował do Niemiec gdzie uzyskał dyplom zawodowy w zakresie projektowania ze specjalnością w ceramice w Szkole Ferdinanda Brauna w Fuldzie. Od 1991 roku poświęca się wyłącznie malarstwu i sztuce eksperymentalnej, współpracując z grupą muzyczno-performatywną „ASCHENBERG”. Swoje prace prezentował na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w różnych miastach Niemiec i Europy, w tym w Polsce, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii. W 1998 roku znajduje swoje miejsce na śródziemnomorskiej wyspie Majorca, gdzie ma swój dom i pracownię w Palma de Mallorca, stolicy Balearów. To właśnie tam, z biegiem czasu, pod wpływem wyjątkowego klimatu i warunków świetlnych, krystalizuje się tematyczna różnorodność jego prac. Jego paleta staje się bardziej żywa, a obrazy są bardziej wyraziste, nie tracąc przy tym poetyckiego uroku i kontemplacyjnych podtekstów. Alegorie, których głównymi bohaterami są ludzie w nietypowych pozach i zwierzęta w niemal bezpośrednich, wręcz plakatowych pozach, przenoszą widza w abstrakcyjne, na pierwszy rzut oka niewidoczne, nacechowane emocjonalnie spektrum głośno malarskiego i cicho poetyckiego świata Adama Pete.

Ireneusz Sowiński – emerytowany kolejarz, z wykształcenia technik reklamy. Był jednym ze współzałożycieli grupy plastycznej MODEL. Po okresie mniejszej aktywności ponownie włączył się w realizację działań artystycznych tworząc swoje prace techniką farb olejnych, akrylowych, rysunkiem ołówkiem oraz posługując się  grafiką komputerową. W swojej twórczości poszukuje również technik własnych. Jego twórczość można określić jako konglomerat abstrakcji, surrealizmu i fantastyki. Tematów poszukuje w otaczającym świecie jak również ważnym aspektem są duchowe przemyślenia wynikające z codziennego obcowania z Biblią. Uczestniczył w wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych, a także w plenerach krajowych i międzynarodowych.

Mirosława Grzelczak – Cieślińska – związała się z grupą MODEL w pierwszych latach jej istnienia. Jak większość członków grupy w tym okresie skupiała się na malowaniu. Z upływem czasu jej pasją stały się tkaniny, jako tworzywo do realizowania swoich artystycznych wyzwań. Artystka tworzy patchworkowe kolorowe światy z tkanin z odzysku. Projektowanie i realizacja patchworku stwarza jej nieskończenie wiele możliwości kompozycyjnych i kolorystycznych a dzięki wykorzystaniu różnorodnych tkanin tworzy nowe historie budowane z małych kawałków. Które kiedyś były np. czyimś ubraniem a w jej pracach zyskują nowe życie i przywołują wspomnienia.

Mieczysław Filipiak – malarz związany z nurtem surrealizmu, od ponad 40 lat rozwijający własny, rozpoznawalny język artystyczny. Kształcił się i doskonalił warsztat pod kierunkiem prof. Józefa Sopińskiego oraz Tadeusza Knota. Mieszkaniec Tarnowskich Gór, do których powrócił po ponad dwudziestoletnim pobycie w Stanach Zjednoczonych. Tworzy w technice olejnej, świadomie rezygnując z nadawania tytułów swoim pracom., pozostawiając odbiorcy pełną swobodę interpretacji. Związany od lat 70 tych również z gliwicką grupą FAUN. Wielokrotnie nagradzany, m.in otrzymał wyróżnienie Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1975 r. oraz zajął I miejsce w The Polish Heritage Society of Philadelphia w USA w 2004 r. Swoje obrazy prezentował zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Ryszard Wasielewski – mieszkaniec Tarnowskich Gór. Od ponad 50 lat działa aktywnie w dziedzinie plastyki nieprofesjonalnej. Jest jednym z pierwszych członków tarnogórskiej grupy plastycznej MODEL. Uprawia malarstwo sztalugowe. Malarstwo Ryszarda Wasielewskiego cechuje się odejściem od naturalizmu ku geometryzacji form, rozbiciem perspektywy oraz wyrazistą kolorystyką. Uczestnik wielu plenerów artystycznych zarówno w kraju jak i za granicą. Wystawiał w wielu tarnogórskich galeriach: Wiśniowy Sad, Pod Nad, Pod Kopułą, a także w Muzeum w Rudzie Śląskiej, Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu i Muzeum w Tarnowskich Górach. Prace Ryszarda Wasielewskiego znajdują się w wielu kolekcjach prywatnych oraz muzealnych zarówno w kraju jak i poza jego granicami.

Henryka Nowak (Szczygioł) (z domu Szczygioł) – była jednym ze współzałożycieli grupy plastycznej MODEL aktywnie wspierając prace grupy w pierwszym okresie jej działalności. Wielostronne zainteresowania kierują jej działalność w kierunku malarstwa olejnego i akrylowego, rysunku oraz rzeźbie. W ostatnim ponad dwudziestoletnim okresie jej działalność głównie skupiona jest na pisaniu ikon w Śląskiej Szkole Ikonograficznej wydział MANDYLION w Tarnowskich Górach – Strzybnicy. Uczestniczyła w kilku wystawach, jej ikony i obrazy sakralne są ozdobą prywatnych kolekcji oraz muzeów i kościołów.

Anna Rupik Kalus – malarstwo jest jej pasją od wczesnych lat szkolnych. Należała do sekcji plastycznej „Debiuty”, a potem „Inspiracje” działające w Domu Kultury w Kaletach. W latach szkoły średniej realizowała swoje zainteresowania artystyczne w tarnogórskiej grupie plastyków MODEL. W swojej twórczości posługuje się głównie techniką olejną i akrylem.  Brała udział w licznych wystawach grupowych i indywidualnych w kraju jak i za granicą. Z czasem swój dorobek twórczy wzbogaciła o rzeźbę oraz ceramikę artystyczną i użytkową, którą od roku 2008 zajmuje się zawodowo. Prowadzi pracownię oraz małą galerię „Amfora” w Kaletach ze swoimi wyrobami artystycznymi.

Program działania grupy, oprócz możliwości wystawienniczych, zakładał również szeroko rozumianą edukację kulturalną poprzez wspólne malowanie, dyskusje, dzielenie się wiedzą i doświadczeniem oraz wyjazdy na wystawy muzealne. Grupę cechowała otwartość na wszelkie propozycje działań artystycznych. Spektrum rodzajowe twórczości było szerokie i obejmowało malarstwo sztalugowe, akwarelę, pastel, rysunek i grafikę, a także rzeźbę w drewnie i fotografię artystyczną. W okresie swojej działalności grupa zaprezentowała około 70 wystaw indywidualnych i zbiorowych zarówno w tarnogórskim Domu Kultury jak i w okolicznych miejscowościach. Należy podkreślić, że duża rozpiętość zarówno wiekowa jak i zawodowa członków grupy nie stanowiła przeszkód w prawdziwie wspólnym uczestnictwie w jej działalności. Działalności grupy nie towarzyszyła profesjonalna opieka artystyczna, a grupa rozwijała się na zasadzie wzajemnej krytyki artystycznej jak i wsparcia indywidualnych poszukiwań.

Na okresowo organizowanych przeglądach sztuki nieprofesjonalnej w regionie śląskim członkowie grupy wielokrotne zdobywali nagrody i wyróżnienia. Prace członków grupy znajdują się w wielu kolekcjach prywatnych i muzealnych. Działalność wystawiennicza grupy na terenie Tarnowskich Gór i okolic nie była dokumentowana w postaci katalogów. Pozostały tylko fotografie, które utrwaliły miniony już czas. Aktywny okres działalności grupy obejmuje około 15 lat, a jej rozwiązanie nastąpiło samoistnie wskutek zmian rodzinnych członków grupy, wyjazdów za granicę, zdarzeń losowych  itp.

Grupa plastyczna MODEL, chociaż obecnie jest już tylko wspomnieniem, jednak na stałe wpisała się w pejzaż kulturalny Tarnowskich Gór stanowiąc ciekawy element nurtu amatorskiej twórczości plastycznej. Wielu członków grupy nadal czynnie uczestniczy indywidualnie w ruchu plastyki nieprofesjonalnej, podkreślając swój artystyczny rodowód związany z grupą MODEL. Niniejsza wystawa przedstawia małą cząstkę twórczości kilku aktywnych członków grupy.

Kurator wystawy: Ryszard Wasilewski
Koordynator: Aleksandra Jasiurkowska

Wiek: BO
Wernisaż wystawy odbędzie się: 09.08.2026, godz. 18:00
Oprowadzanie po wystawie: 20.08.26, godz. 18:00  
Wystawa potrwa do: 07.09.2026

Wstęp wolny